Học Rang Cà Phê Ở Đâu: Cách Chọn Nơi Học Cho Đúng

Câu trả lời ngắn: học rang ở nơi anh chị được tự tay đứng máy nhiều giờ, trên mẫu thật, có người sửa lỗi tại chỗ. Mọi thứ khác, từ tên trung tâm tới bộ slide đẹp, đều là chuyện phụ. Bài này nói cách phân biệt các kiểu nơi dạy rang đang có ở Việt Nam và những câu nên hỏi trước khi đóng tiền.

Rang là nghề của bàn tay, không phải của bài giảng

Rang cà phê có phần lý thuyết thật: phản ứng Maillard, caramel hóa, đọc và dựng hồ sơ rang, nhận diện lỗi. Nhưng phần quyết định anh chị có làm được nghề hay không nằm ở số mẻ đã tự tay chạy, số lần nghe tiếng nổ mà đoán đúng thời điểm, số lần rang hỏng rồi cupping lại để hiểu mình sai ở đâu.

Vì thế khi so hai nơi dạy rang, thứ đáng so không phải học phí, mà là số giờ mỗi học viên thực sự đứng trước máy.

Bốn câu nên hỏi trước khi đóng tiền

1. Lớp bao nhiêu người và có mấy máy rang? Lớp mười lăm người dùng chung một máy thì phần lớn thời gian anh chị đứng xem. Con số đáng chấp nhận là dưới mười người một lớp.

2. Rang trên mẫu gì? Nếu chỉ rang một loại nhân duy nhất suốt khóa thì anh chị không học được cách xử lý sự khác biệt, mà khác biệt mới là việc thật ngoài xưởng. Hỏi thêm: có mẫu lỗi để tập nhận diện không.

3. Máy nào? Học trên máy mẫu nhỏ vài trăm gam khác hẳn máy sản xuất vài kilogam. Nếu anh chị định mở xưởng thì phải được chạm vào máy cỡ gần với máy sẽ mua.

4. Ai đứng lớp và chứng chỉ cuối khóa là của ai? Chứng chỉ do chính trung tâm tự in khác với chứng chỉ có số hiệu tra cứu được của một tổ chức quốc tế. Cả hai đều dùng được, nhưng giá trị khi đi xin việc hoặc đàm phán với đối tác thì khác nhau.

Ba kiểu nơi dạy rang ở Việt Nam

Xưởng rang tự mở lớp. Ưu điểm là máy thật, sản lượng thật, người dạy là thợ đang làm nghề. Nhược điểm là nội dung phụ thuộc kinh nghiệm riêng của xưởng đó, ít khi có hệ thống, và thường không cấp được chứng chỉ quốc tế.

Trường nghề và trung tâm pha chế. Mạnh về barista và pha chế, lớp mở đều đặn quanh năm. Nhưng rang thường chỉ là một học phần ngắn trong chương trình rộng hơn, và mẫu thực hành mua sẵn theo lô nên ít thay đổi.

Cơ sở được tổ chức quốc tế công nhận. Dạy theo giáo trình có sẵn, thi có chuẩn, chứng chỉ tra cứu được. Đây là đường đi nếu anh chị cần bằng cấp được đối tác nước ngoài chấp nhận. Đổi lại là chuẩn thi và yêu cầu thực hành chặt hơn hai nhóm trên.

Không có kiểu nào tốt nhất cho tất cả. Người mở quán nhỏ và người làm QC cho nhà máy xuất khẩu cần hai thứ khác nhau.

Chi phí cần tính trước khi ghi danh

Một khóa rang khác nhau rất nhiều tùy nơi dạy, tùy số cấp độ và tùy anh chị học một buổi hay trọn chương trình nhiều ngày. Thay vì chỉ hỏi mỗi con số, hãy hỏi mỗi nơi ba thứ cùng lúc: học phí đã gồm những gì, mỗi người được bao nhiêu giờ đứng máy, và cà phê thực hành có tính thêm không. Cùng một con số, hai nơi có thể cho anh chị hai lượng thực hành khác hẳn nhau.

Nhớ tính cả những khoản ngoài học phí: đi lại, chỗ ở nếu học xa, và số ngày phải nghỉ việc. Với nhiều người, đó mới là phần cần cân nhắc kỹ nhất.

Học phí khóa Rang tại Stone Village Coffee Lab thay đổi theo cấp độ và theo đợt, anh chị liên hệ 0966 005 189 hoặc 0909 667 003 để nhận báo giá và lịch khai giảng.

Học ở thành phố hay học tại vùng trồng

Học ở thành phố tiện: bay tới, học xong về, không mất ngày di chuyển. Học tại vùng trồng đổi lại được thứ mà lab thành phố khó có: mẫu theo mùa vụ ngay tại chỗ, gồm cả mẫu lỗi. Mẫu lỗi bị loại từ trước khi hàng rời vùng trồng, nên ở thành phố thường chỉ còn hàng đã qua chọn lọc.

Với môn rang, khác biệt này rõ nhất khi tập nhận diện lỗi và khi so cùng một giống qua nhiều cách sơ chế. Nếu anh chị làm thu mua hoặc kiểm soát chất lượng, phần đó đáng để đi xa.

Chứng chỉ rang nào được công nhận

Hai hệ phổ biến ở Việt Nam là Coffee Skills Program của SCA, trong đó Roasting là một trong năm module, và Q Grader của CQI, thiên về cảm quan và phân loại chứ không phải kỹ thuật rang. Nếu mục tiêu của anh chị là nghề rang thì đi module Roasting, còn Q Grader hợp với người làm thu mua và kiểm định. Chi tiết cách hệ SCA vận hành và cách tra cơ sở được công nhận, xem bài Tìm trường học cà phê SCA ở Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Chưa biết gì về cà phê có học rang được không?

Được, cấp nền tảng không đòi kinh nghiệm. Nhưng anh chị sẽ hiểu nhanh hơn nhiều nếu biết trước một chút về nhân xanh, vì thứ quyết định mẻ rang là hạt chứ không phải máy. Nhiều người học Nhân Xanh trước rồi mới sang Rang.

Học rang mất bao lâu thì đứng máy được?

Học xong một khóa 5 ngày là anh chị chạy được máy và đọc được hồ sơ rang, nhưng chưa gọi là thợ. Phần còn lại là tự chạy hàng trăm mẻ ở xưởng của mình. Khóa học rút ngắn giai đoạn mò mẫm, không thay thế được nó.

Học rang xay cà phê và học rang có khác nhau không?

Nhiều nơi gọi chung là rang xay vì thực tế thợ rang phải hiểu cả phần xay, cỡ xay ảnh hưởng trực tiếp tới cách cà phê ra vị. Chương trình chuẩn có phần xay nằm trong nội dung rang, anh chị không cần học riêng.

Học ở Măng Đen thì đi lại thế nào?

Xem hướng dẫn di chuyển và chỗ ở tại Đến Măng Đen và Lưu trú và ăn uống. Lab cũng có cơ sở tại Gia Lai và TP.HCM tùy đợt khai giảng.

Học rang tại Stone Village Coffee Lab

Lab đặt ngay trong vùng trồng Măng Đen, là SCA Premier Training Campus và đại diện CQI ICP tại Việt Nam. Khóa Rang giữ sĩ số 3 đến 10 người, 5 ngày 10 buổi, mẫu lấy theo mùa vụ tại chỗ. Lịch các đợt sắp tới xem tại Tuyển sinh và lịch khai giảng, tư vấn 0966 005 189 hoặc 0909 667 003.