Cách Cho Điểm Cupping SCA & Dùng Công Cụ Tính Điểm Online (CVA)

Với hệ thống CVA mới, điểm cupping không còn cộng dồn thủ công mà được quy đổi qua công thức, và SCA cung cấp hẳn một công cụ tính điểm online. Bài viết hướng dẫn cách cho điểm và dùng form online, biên soạn bởi Q Instructor Stone Village.

Cách cho điểm hoạt động thế nào?

Trong CVA, người thử chấm ấn tượng chất lượng cho từng mục (hương, vị, hậu vị, độ chua, độ ngọt, body, tổng thể…) trên thang 9 điểm, đồng thời đánh dấu các cốc lỗi và không đồng đều. Sau đó điểm được quy đổi về thang 100 bằng công thức:

Dùng công cụ tính điểm online của SCA

Thay vì tính tay, anh chị dùng công cụ chính thức tại sca.coffee/cuppingscore. Các bước:

• 1. Mở trang sca.coffee/cuppingscore.
• 2. Nhập điểm 9 điểm cho từng mục đánh giá (theo phiếu Affective anh chị vừa chấm).
• 3. Nhập số cốc không đồng đều (u) và cốc lỗi (d).
• 4. Công cụ tự áp dụng công thức và trả về điểm cup thang 100.

Điểm không còn là phép cộng như phiếu cũ

Với phiếu cũ, người chấm cho điểm từng tiêu chí rồi cộng lại, nên ai cũng nhẩm được tổng trong đầu và điều đó tạo ra một thói quen xấu: chấm sao cho ra con số mình muốn. Hệ mới bỏ cách cộng dồn đó, điểm cuối được quy đổi qua công thức từ các mức đánh giá, nên người chấm chỉ tập trung trả lời từng câu hỏi cho đúng, không tính tổng.

Ba bước dùng công cụ tính điểm cho đúng

Bước 1, hoàn thành phần mô tả trước khi mở công cụ. Ghi xong phần mô tả trên giấy rồi mới nhập, vì mở bảng điểm ra trong lúc còn đang mô tả là quay lại đúng lỗi cũ.

Bước 2, nhập từng chén, không nhập điểm gộp. Các tiêu chí về tính nhất quán được tính theo từng chén, gộp lại là mất thông tin về độ ổn định của lô.

Bước 3, lưu lại bản in hoặc ảnh chụp kết quả kèm mã mẫu. Con số chỉ có giá trị khi truy được về mẫu nào, ngày nào, ai chấm. Đây cũng là phần bắt buộc khi làm hồ sơ lô cà phê hoặc khi gửi kết quả cho khách.

Đọc con số cuối cùng cho đúng

Điểm là kết quả của một hội đồng trong một điều kiện cụ thể, không phải thuộc tính cố định của lô cà phê. Cùng một mẫu, đổi nước hoặc đổi người chấm là điểm đổi theo, nên khi công bố cần ghi kèm điều kiện. Ngoài ra điểm cao không tự nói lên mẫu phù hợp với mục đích của khách: một lô điểm vừa nhưng body dày và hậu vị dài có thể phù hợp pha phin hơn một lô điểm cao thiên về hương hoa. Vì vậy trong kiểm định chúng tôi luôn gửi kèm phần mô tả, không chỉ gửi con số.

Công cụ hỏi gì, và không làm gì

Trang sca.coffee/cuppingscore chỉ yêu cầu đúng hai thứ: điểm cuối của từng mục trên phiếu Affective, và số cốc lỗi hoặc không đồng đều. Kết quả trả về là tổng điểm cảm tính đã quy đổi. Nói rõ để anh chị khỏi kỳ vọng nhầm: công cụ không lưu hồ sơ mẫu, không ghi phần mô tả, và không thay được việc nếm — nó chỉ làm hộ phép tính.

Bốn con số nên nhớ trước khi nhập

• Mỗi bậc đáng 0,65625 điểm. Lệch 1 bậc ở ba mục là bảng điểm đã chênh gần 2 điểm — đủ để đổi cách định giá một lô.
• Chấm bậc 5 hết tám mục ra đúng 79,00. Ngưỡng 80 rơi vào tổng bậc 42, tức chỉ cần hai mục nhích lên bậc 6.
• Sàn của thang là 58 điểm, không phải 0. Thang CVA thực chất chỉ rộng 42 điểm, nên chênh 2–3 điểm đã là chênh lớn.
• Một cốc lỗi trừ 4 điểm, tương đương hơn 6 bậc. Nhập sai chỗ này là sai cả bảng điểm.

Nguồn tham khảo

• Specialty Coffee Association, tài liệu hệ Coffee Value Assessment và công cụ tính điểm trực tuyến.
• Coffee Quality Institute, hướng dẫn ghi nhận kết quả theo từng chén.

Câu hỏi thường gặp

Tính điểm cupping SCA ở đâu?

SCA cung cấp công cụ tính điểm online tại sca.coffee/cuppingscore: anh chị nhập điểm 9 điểm từng mục cùng số cốc lỗi/không đồng đều, công cụ sẽ quy đổi ra điểm thang 100 theo công thức CVA.

Công thức tính điểm cupping CVA là gì?

Điểm cup = 0,65625 × tổng điểm các mục + 52,75 − 2u − 4d, trong đó u là số cốc không đồng đều và d là số cốc lỗi.

Biên soạn bởi Nguyễn Văn Hòa, Q Instructor/Q Grader · CVA Trainer (Stone Village). Công cụ chính thức: SCA, sca.coffee/cuppingscore.