Đồng hành cùng nông hộ & vùng trồng: chuyện người thầy về rẫy

Điều gì khiến anh quyết định “về rẫy” từ năm 2015, thay vì ở lại thành phố?

Vì tôi nhận ra một điều đơn giản: chất lượng ly cà phê được quyết định phần lớn ở ngoài vườn, ở giống, ở cách chăm, ở lúc hái và cách phơi. Nếu tôi chỉ dạy pha chế trong phòng máy lạnh thì mãi mãi chỉ chữa phần ngọn. Muốn thay đổi thật sự, tôi phải xuống rẫy, đứng cùng người nông dân, cùng làm rồi cùng nếm.

Anh đã đồng hành với bao nhiêu nông hộ, và ở những vùng nào?

Tính đến nay là hơn 300 nông hộ và nhà sản xuất, trải khắp các vùng trồng: Cầu Đất (Lâm Đồng), Đắk Lắk, Gia Lai, Đắk Nông, Kon Tum và Sơn La. Có nơi tôi quay lại nhiều mùa liền, vì thay đổi tập quán canh tác không thể xong trong một buổi tập huấn, nó cần đồng hành.

Người nông dân được gì cụ thể sau khi học?

Điều tôi vui nhất không phải là chứng chỉ, mà là giá bán tăng lên. Khi họ biết hái quả chín, sơ chế đúng, kiểm soát lên men và phơi sấy, cùng một vườn đó cho ra lô cà phê đạt điểm đặc sản, bán được giá cao hơn hẳn cà phê xô. Đó mới là phần thưởng thật: công sức của người trồng được trả giá xứng đáng.

Nghe nói Stone Village có chính sách học phí đặc biệt cho nông hộ?

Đúng vậy. Tôi luôn tin lớp học phải bền vững nhưng không được là rào cản. Với nông hộ và nhà chế biến địa phương, chúng tôi có các lớp hỗ trợ học phí, có khi kết hợp với hợp tác xã, có khi “học trước, cùng nhau tạo giá trị rồi chia sẻ sau”. Mục tiêu là để người trồng nào thật sự muốn làm cà phê tử tế đều có cơ hội học, chứ không chỉ những người có tiền.

Sáng lập Best Of Robusta Gia Lai và Hội Cà phê Đặc sản Măng Đen cũng nằm trong hướng đi này?

Vâng. Best Of Robusta Gia Lai là để tôn vinh và kiểm định chất lượng hằng năm, tạo động lực cho nông dân làm tốt hơn. Còn Hội Cà phê Đặc sản Măng Đen là để cả một vùng cùng nhau xây thương hiệu, thay vì mạnh ai nấy làm. Một mình đi nhanh, nhưng cả cộng đồng cùng đi thì mới đi xa.