Ngày 4 Khóa Q Grader: Đánh Giá Cảm Tính CVA Với Robusta (05/10/2026)

Sau hai bài thi buổi sáng và đầu giờ chiều ngày 05/10/2026, lớp Q Grader Course V1.0 tại Stone Village Coffee Lab TP.HCM học phần đánh giá cảm tính (Affective Assessment) theo CVA, rồi thử nếm Robusta bằng biểu mẫu cảm tính. Đây là bài thứ hai về ngày 4; hai bài thi nằm ở bài ngày 4: thi đánh giá mô tả và phép thử tam giác lần 1.

Giảng viên trình bày slide Impression of Quality trong phòng lý thuyết
Ấn tượng chất lượng (Impression of Quality).

Đánh giá cảm tính khác đánh giá mô tả ở đâu

Theo tài liệu SCA, đánh giá mô tả trả lời câu hỏi cà phê này có hồ sơ cảm quan ra sao, còn đánh giá cảm tính trả lời câu hỏi người nếm thích hay đánh giá chất lượng cà phê này thế nào. Ba phần còn lại của CVA (vật lý, mô tả, ngoại sinh) là nhận diện và mô tả; riêng phần cảm tính là bày tỏ ý kiến. Khái niệm trung tâm là ấn tượng chất lượng: ý kiến của người nếm về mức độ đặc sắc và đáng mong muốn của các thuộc tính cảm quan, theo sở thích của chính họ hoặc theo sở thích của một thị trường đã biết.

Slide thang cảm nhận 9 điểm Nine-Point Affective Scale
Thang cảm nhận 9 điểm.
Giảng viên giảng phần đánh giá cảm tính cho lớp Q Grader
Phần lý thuyết đánh giá cảm tính.
Slide Impression of Quality and Affective Assessment
Ấn tượng chất lượng và đánh giá cảm tính.

Thang cảm nhận 9 điểm

Mỗi mục trên biểu mẫu cảm tính dùng thang 9 điểm: 5 là trung tính, trên 5 là ấn tượng ngày càng tốt, dưới 5 là ngày càng kém. Tài liệu nhấn mạnh hai điều. Thứ nhất, ấn tượng chất lượng là chủ quan nên không đặt mục tiêu cả lớp chấm giống nhau; điều cần là mỗi người nhất quán với chính mình. Thứ hai, đừng lúc nào cũng chấm quanh 4 đến 6; nên dùng cả thang điểm để gửi tín hiệu rõ ràng cho những người khác trong chuỗi giá trị. Mục Tổng thể (Overall) được chấm cuối cùng, gồm cả những gì các mục khác chưa nói tới như độ cân bằng và sở thích cá nhân. Tóm tắt biểu mẫu xem ở bài hệ thống CVA.

Lớp Q Grader trong phòng lý thuyết ngày 4
Cả lớp trong phòng lý thuyết.
Giảng viên trao đổi với lớp về chất lượng cà phê
Trao đổi về chất lượng.
Tài liệu học viên mở trang biểu mẫu cảm tính Affective Form
Tài liệu học viên, phần biểu mẫu cảm tính.

Chấm theo sở thích mình và theo sở thích thị trường

Ô Mục đích trên biểu mẫu cảm tính đặc biệt quan trọng: người nếm ghi rõ mình đang chấm theo sở thích riêng hay theo sở thích của một thị trường. Trong buổi thử nếm cảm tính số 1, mỗi học viên điền hai biểu mẫu cho cùng loạt cà phê, một theo sở thích của mình, một theo một chân dung khách hàng mà giảng viên đưa ra. Trừ khi sở thích trùng khít, điểm của hai biểu mẫu sẽ khác nhau, và đó chính là bài học: biết một thị trường quý điều gì giúp người nếm đưa cà phê tới đúng nơi trân trọng nó.

Chén hạt Robusta đã rang trên khay có thẻ mã
Mẫu Robusta trước khi xay.
Chén hạt Robusta rang kèm thẻ mã mẫu
Mỗi mẫu một thẻ mã.
Hạt Robusta rang trong chén trắng trên khay đen
Hạt rang của một mẫu.
Chén hạt Robusta rang đặt cạnh thẻ số 24
Một mẫu khác trên bàn.
Chén hạt Robusta rang màu nhạt hơn
Mẫu có màu rang nhạt hơn.
Khay ba chén Robusta đã xay
Mẫu đã xay, ba chén mỗi khay.
Khay ba chén Robusta xay có thẻ mã
Khay mẫu có thẻ mã.
Khay ba chén Robusta xay của một mẫu khác
Một mẫu khác.
Khay ba chén Robusta đã xay với thẻ mã
Thêm một mẫu trên bàn.

Độ đồng nhất và lỗi trên biểu mẫu cảm tính

Biểu mẫu cảm tính có ô đánh dấu chén không đồng nhất và chén có lỗi, và ô đánh dấu phải khớp với vị trí chén thật trên bàn: thấy khác biệt ở chén 1 và chén 5 thì đánh ô thứ nhất và ô thứ năm. Chỉ tính là không đồng nhất khi chén đó khác về tính chất, không chỉ đậm nhạt hơn. Lỗi cảm quan trên biểu mẫu giới hạn ở ba loại: mùi khoai tây, mốc và phenolic. Chén có lỗi thì cũng phải đánh là không đồng nhất. Buổi thử nếm cảm tính số 2 được dựng sẵn vài chén không đồng nhất trên mỗi bàn để học viên luyện bắt.

Học viên cầm biểu mẫu thử nếm Robusta quanh bàn
Thử nếm Robusta quanh bàn.
Học viên ghi biểu mẫu cảm tính bên bàn cupping
Ghi biểu mẫu cảm tính.
Nhóm học viên cupping Robusta trong phòng Sensory Room
Cupping theo nhóm.
Học viên rót nước vào các chén cupping Robusta
Rót nước.
Các chén Robusta sau khi phá váng trên khay
Chén mẫu sau khi phá váng.
Học viên nếm Robusta trong phòng Sensory Room
Nếm mẫu.
Học viên nếm mẫu bằng thìa cupping
Nếm bằng thìa cupping.
Cả nhóm học viên quanh bàn cupping ngày 4
Cả nhóm quanh bàn cupping.

Nguồn tham khảo

SCA, Q Grader Course V1.0, sổ tay học viên trang 4 (lịch học sáu ngày). SCA, Q Grader Course V1.0 Trainer Guidebook, trang 62 và 63 (đánh giá cảm tính, ấn tượng chất lượng, thang 9 điểm), trang 64 và 65 (nhất quán, mục Tổng thể, mục đích), trang 66 (độ đồng nhất và ba loại lỗi), trang 67 đến 69 (thử nếm cảm tính số 1 với chân dung khách hàng), trang 70 và 71 (thử nếm cảm tính số 2 với chén không đồng nhất). Ảnh: Stone Village Lab, chụp tại lớp ngày 05/10/2026.

Ôn thi Q Grader cùng Stone Village

Stone Village Coffee Lab là CQI In-Country Partner và SCA Premier Training Campus tại Việt Nam. Anh chị đang chuẩn bị cho khóa Q Grader có thể ôn trước với các bài của Lab:

Lịch khai giảng các lớp sắp tới được cập nhật ở trang tuyển sinh và lịch học.

Zalo